PHÒNG GD&ĐT THỚI BÌNH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG TH HUỲNH THỊ KIM LIÊN Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Chuyên đề:
“Một số lưu ý khi dạy phần đại lượng và đo đại lượng Toán lớp 5 ở trường TH Huỳnh Thị Kim Liên”

I. LÝ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ:
Trong các môn học ở tiểu học, Toán là một môn học rất quan trọng. Nó góp phần quan trọng trong việc rèn luyện tư duy, giải quyết vấn đề… Việc giúp học sinh hình thành kiến thức và rèn luyện kĩ năng về môn toán có tầm quan trọng đáng kể vì nó gắn liền việc học tập với cuộc sống xung quanh và hỗ trợ học sinh học tập tốt các môn học khác. Đối với học sinh tiểu học, Toán lớp 5 là sự phát triển ở mức độ cao và trừu tượng hơn so với chương trình toán các lớp dưới. Do đó, cơ hội hình thành và phát triển năng lực tư duy, trí tưởng tượng, khả năng diễn đạt cho học sinh sẽ nhiều hơn, phong phú hơn, vững chắc hơn.
Trong các kiến thức của môn Toán thì phần “Đại lượng và đo đại lượng” là một phần khó vì đối với học sinh tiểu học, hoạt động nhận thức chủ yếu dựa vào hình dạng bên ngoài, chưa nhận thức rõ thuộc tính đặc trưng của sự vật. Do đó, học sinh rất khó khăn trong việc nhận thức các đại lượng. Việc dạy học giải các dạng toán về đại lượng trong thực tế nhiều giáo viên còn lúng túng, chưa khai thác được quan hệ giữa tri thức khoa học và tri thức môn học, học sinh còn hay nhầm lẫn trong quá trình luyện tập nên hiệu quả học tập chưa cao.
Vì những lý do trên, để nâng cao chất lượng dạy học môn toán nói chung và phần đại lượng, đo đại lượng nói riêng, chúng tôi đã nghiên cứu và chọn chuyên đề: “Một số lưu ý khi dạy phần đại lượng và đo đại lượng toán lớp 5 ở trường TH Huỳnh Thị Kim Liên”.
II-THỰC TRẠNG:
Thuận lợi:
- Học sinh được trang bị đầy đủ sách vở.
- Được nhà trường quan tâm tạo điều kiện thuận lợi cho công tác dạy và học.
- Giáo viên được tham gia học tập nhiều chuyên đề do trường tổ chức nên được học hỏi nhiều kinh nghiệm trong dạy học toán.
Khó khăn:
- Một số học sinh còn thụ động trong quá trình học tập.
- Các em không biết đổi đơn vị đo đại lượng khi làm bài tập. Đây là phần kiến thức khó nên nhiều giáo viên còn lúng túng trong quá trình giảng dạy.
* Nguyên nhân:
- Học sinh chưa tích cực suy nghĩ, không chú ý bài vì thấy kiến thức khó.
- Một số đại lượng khó mô tả bằng trực quan nên học sinh khó nhận thức được.
- Một số kiến thức khác có liên quan như số thập phân, phân số,… học sinh chưa nắm vững.
- Trong thực hành còn hay nhầm lẫn do không nắm vững kiến thức mới.
- Giáo viên chưa nghiên cứu sâu nội dung cũng như phương pháp giảng dạy phần đại lượng và đo đại lượng.
III- BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
1. Giáo viên cần nắm chắc nội dung chương trình đại lượng và đo đại lượng:
Hệ thống các kiến thức trong nội dung đo lường ở tiểu học được xây dựng theo kiến trúc đồng tâm. Hệ thống các kiến thức được sắp xếp từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Ngay từ lớp 1, học sinh đã được làm quen với đơn vị đo độ dài là cm, biết đọc, viết và đo các đoạn thẳng hoặc các vật có độ dài 20cm. Lớp 2, 3 các em dần dần làm quen lần lượt với các đơn vị đo độ dài, đơn vị đo khối lượng, đơn vị đo thời gian và dung tích (lít), biết thực hành cân, đo và đổi một số đơn vị đo đã học. Lớp 4 học sinh đã được hoàn chỉnh bảng đơn vị đo khối lượng, đo độ dài đo thời gian (từ giây đến thế kỉ), được học các đơn vị đo diện tích từ mm2 đến m2 và bước đầu biết đổi các đơn vị đo đơn giản. Lớp 5, hoàn chỉnh bảng đơn vị đo diện tích, được biết về một số đơn vị đo thể tích thường dùng và ghép đổi đơn giản, củng cố toàn bộ hệ thống các đơn vị đo lường thông qua nhiều tiết luyện tập (tổng số là 17 tiết). Chương trình đo lường lớp 5 chiếm tỉ lệ lớn hơn so với chương trình đo lường ở các lớp dưới, rèn kĩ năng đổi đơn vị nhiều hơn. Mặt khác, lớp 5 học sinh đã được học đến số thập phân nên các dạng bài tập cũng phong phú hơn.
Chương trình đổi đơn vị đo lường lớp 5:
+ Đơn vị đo độ dài: gồm